Moralność Kalego

„Jeśli ktoś Kalemu zabrać krowy, to jest zły uczynek. Dobry, to jak Kali zabrać komuś krowy'. Ten cytat z „W pustyni i w puszczy' doskonale ilustruje obłudę, zwaną potocznie „moralnością Kalego'. Jeśli hasło to jest ważne dla hodowli bydła, to tym bardziej dla współpracy państwa z obywatelem. „Moralność Kalego' w tej relacji to pogrzebanie szans na jakiekolwiek sukcesy – pisze w „Rzeczpospolitej” Prezydent Andrzej Malinowski.

Miniony tydzień pokazał jednak kolejny raz, że Kali to guru polskiej administracji rządowej. Opinia publiczna dowiedziała się, że w 2020 r. znacząco wzrosną składki na ubezpieczenia społeczne dla przedsiębiorców. Rządzący zostali oskarżeni o spisek przeciw biznesowi i wysysanie pieniędzy na rozdawnictwo. Pozornie wydaje się, że takie zarzuty to bzdura. Składki ustalane są zgodnie z obowiązującą od kilkunastu lat zasadą: zależą od prognozowanej na następny rok wysokości przeciętnego wynagrodzenia. W przyszłym roku ma ono wzrosnąć, składki więc też pójdą w górę. Czy to znaczy, że działania władz są nieskazitelne, jak biała lilia na wodzie? Nie do końca – zaznacza.

– Bo prognozy mają to do siebie, że można je „doprecyzować', w górę lub w dół, zależnie od potrzeb prognozującego. Wyższa prognoza to wyższa składka. „Bardzo sprzyjający zbieg okoliczności' – powiedziałby Kali. Niedawno uchwalano ustawę wprowadzającą wzrost nakładów na zdrowie w relacji do PKB. Pozarządowi eksperci, pracodawcy firm branży medycznej, reprezentanci lekarzy, byli przekonani, że procent będzie liczony od PKB prognozowanego na dany rok. Nic z tego. Rząd zdecydował, że podstawą będą najświeższe dane opublikowane przez GUS. Ale najświeższe to w tym wypadku mniej więcej sprzed dwóch lat. A taki wskaźnik jest znacząco niższy od tego, który jest prognozowany na rok 2020. W efekcie procent będzie wyższy, ale liczyć się go będzie od niższej wartości i państwo wyda na zdrowie mniej. „Bardzo sprzyjający zbieg okoliczności' – znów powiedziałby Kali – pisze.

– Wniosek z tych sytuacji jest jeden: należy wypracować metody wyliczania wszystkich ważnych społecznie wskaźników. Zasady muszą być jasne i równe dla wszystkich. Twarde dane statystyczne powstają z dużym opóźnieniem, prognozy często się mylą lub są podkręcane. Pora wypracować metody, które zniwelują problem. Tak by nikt nie czuł się poszkodowany. Takie rozwiązanie jest możliwe. Może w tym pomóc Rada Dialogu Społecznego – podkreśla Malinowski.

– Jeśli władza chce coś zrobić razem z obywatelami, musi ich do siebie przekonać. Zwłaszcza gdy dotyczy to ich pieniędzy lub zdrowia. Należy przekonać czynami, a nie słowami. Tak by wszyscy mieli poczucie partnerskiego traktowania. Wymaga to jednak rezygnacji z moralności Kalego. Z Sienkiewicza lepiej wzorować się na hetmanie Sobieskim lub pułkowniku Wołodyjowskim – podsumowuje Prezydent Pracodawców RP.